واحدهای سنجش و اندازه گيري

براي سنجش و اندازه گيري و توزين اقلام مختلف واحدهاي گوناگوني داشتند كه در زير به تعدادي از آنها اشاره مي كنم .

زمينهای زراعی

من (باتمان )

 حدود 50 در 20 قدم که جمعاٌ 1000 مترمربع مساحت زمين را در بر می گيرد ، و معادل يک من تخم انداز و بذرافکن می باشد .

پا ( اياق)

هر پا زمين معادل ده من تخم انداز است .

گاو(ثقير)

مقدار زمينی که يک گاو به تنهايی و يا نيم جفت گاو ، قادر به شخم زدن و کاشتن باشد .

نيم گاو (ياروم ثقير)

جفت گاو( بير جوت ثقير)

ششدانگ

بطور کلی تمام ملک های دشتها ششدانگ کامل بودند که به اجزاء کوچکتر تقسيم می شد به جز ملک حسن آباد که هشت دانگ بود . هر دانگ 4 اياق و هر اياق 12 ساعت محسوب می شد و هر دانگ 48 ساعت آبياری محسوب می گرديد . گردش مدول آبياری در دشت حسن آباد که هشت دانگ بود 16 روزه طی می شد .

هرشعير

شعير يعني جو و هر شعير3 ساعت زمان آبياری بود و نيم شعير 5/1 ساعت و چارک هم 45 دقيقه بحساب می آمد .

واحدهای وزن

بيست و پنج (بيسته پنج) معادل 5/2 سير بحساب مي آمد .

پنجاه ( پنجه ) 5 سيربود .

چارک ( چه رک) 10 سير بود .

من ( باتمان) معادل 40سير و يا 45 سير برای من نه عباسی بود .

نيم من ( يارووم باتمان )برابر 20 سير يا دو چارک را می گويند .

خروار(خلوار) برابر 100 من و هر خلوار سه بار و شش لنگه بار است .

بار( يوک )

برابر وزن باری بود که يک الاغ براحتی آنرا حمل کند و معادل يکصد کيلو بوده است .

لنگه ( تای)

نصف يک بار بوده و وزن آن برابر 50 کيلو بوده است .

واحدهای طول

انگشت(بارماق) معادل 5 سانتيمتر بود .

يک بند انگشت(اين جيک)معادل 5/2 سانتيمتر بود .

وجب ( قه ريش يا قاريش)

 فاصله بين نوک انگشت کوچک تا نوک انگشت شصت در حالت کاملاٌ باز را که معادل 25 سانتيمتراست می گويند.

يک کف دست(اوووج)

مقداری جنس نرم و دانه ای و يا مايع که درون کف دست جای بگيرد ، و آن در واقع نوعي واحد حجمي است .

متر ( ارشين)

فاصله بين نوک انگشت دست تا نوک بينی در حالتيکه دست کاملاٌ باز و صورت بطرف مخالف دست چرخيده باشد .

نيم متر( ياروم ارشين)

فاصله نوک انگشتان دست تا گودی آرنج همان دست .

قدم ( گادوم)

فاصله بين دوپا بدون اينکه پای آدم دچار درد کشيدگی بشود .

پا( اياق)

فاصله بين نوک انگشتان پا تا انتهای پاشنه همان پا و معادل 30 سانتيمتر بوده است .

خيش ( گاو آهن ، گوهان )

فاصله ای را که گاو با خيش و ملحقات آن در حال شخم زدن طی می کند و دور می زند را باش يا سر می گويند . بير گوهان يول هم رهي برابر همين مقدار بوده است .

فرسنگ (آغاج)

فاصله ای را که يک نفر انسان معمولی در حال راه رفتن در مدت يکساعت طی می کند و معادل 6 کيلومتر است .

منزل (منزيل)

فاصله ای که يک نفر با الاغ ، شتر , استر و پياده بدون دويدن در حالت عادی در طول يک روز طی می کند و آن معادل 60 کيلومتر و يا 10 فرسخ است .

/ 0 نظر / 2662 بازدید