هنرها و صنايع دستي

قاليبافي مهم ترين هنر و صنعت دستي محلي بود كه متأسفانه بمرور از بين مي رود و در حال حاضر هيچ سعي و تلاشي از سوي مردم و مسئولين براي حفظ و نگهداري اين هنر و صنعت مردمي نمي شود .

قاليبافي كه يك هنر زنانه و دخترانه تلقي مي شد تازماني كه مردم از اعزام دخترانشان به مدرسه و  تحصيل جلوگيري ميكردند ، شكوفا بود ولي از زمانيكه دختران براي درس خواندن به مدرسه رفتند ، بطور كلي قاليبافي از رواج افتاد و اين هنر سودآور در حال خاموشي و فراموشي است .

وسايل قاليبافي عبارت بود از : داربار ، سردار ، زيردار ، كوجه ، آقاج ، خورره (گوه ) ، تاراخ ( شانه ) ، قيچي ، چاقو ، شانة ريز . در زير شكل يك كارگاه خانگي قاليبافي كميجان را مي بينيد

 

من شخصاً فكر مي كنم كه ايكاش در مدارس دخترانة مناطقي مثل كميجان به جاي تدريس درس كاردستي آنان را در جهت يادگيري هنر باستاني قاليبافي تشويق ميكردند و بگونه اي رفتار ميكردند كه دختران از اينكار خوب و پردرآمد فراري نمي شدند .

متأسفانه كم كم اين باور در ذهن و فكر مردم توسعه پيدا كرد كه دختري كه درس ميخواند ديگر نبايد قاليبافي كند و همان باعث شد كه خانواده هاي كميجاني بخش عمده اي از درآمد اقتصادي خود را از دست دادند و بچه هايشان نيز از آموختن يك هنر محروم شدند .

شكل لوازم و ادوات قاليبافي را نيز ملاحظه نماييد ، تا جوانها يادشان نرود كه مادرانشان چگونه كار ميكردند .

اين لوازم را عموماً از بازار همدان كه خريدار اصلي قالي هاي بافت كميجان و برچلو بود ، مي خريدند .

علاوه بر همدان قاليهاي كميجان و برچلو به بازار هاي استان كرمانشاه نيز راه داشت و بافته هاي برچلو اعم از قالي و قاليچه و پشتي در آن ناحيه معروفيت داشت .

نقشه هاي قالي را فرزندان و نوادگان مرحوم ملاموسي يزدي كه نقشه كش و رسام و تعزيه خوان بود مي كشيدند و در هنر نقشه كشي استاد بودند .

 

 اندازه هاي فرش و قاليهاي بافت كميجان و نواحي تابعه شامل فرش هاي پشتي ، خرك ، ذرع نيم ، دوذرع ، كله اي و تامام فرش بود .

نوع ديگري از قالي هم بافته مي شد كه طول آن زياد بود و عرضش حدود يك متر تا نود سانت بود و به آن كناره مي گفتند .

نقش قاليها در كميجان و حوالي آن عبارت از نقوش مختلف : ماهي ( بالوخ ) ، بوته اي ، شاه عباسي ، پرده اي ، لچك ترنجي و ترنجي ، حيواني و  شكارگاهي بودند .

در رنگ آميزي خامه هاي ( پشم هاي ) مورد مصرف در قاليبافي از رنگهاي شيميايي ساخت كارخانجات باير آلمان و روناس و رنگهاي طبيعي محلي استفاده ميكردند و خامه ها را به رنگهاي الوان سرخ و زرد و قهوه اي و شكلاتي و شتري و سفيد و سبز و آبي و مشگي و ... در مي آوردند و آنها را براي خشك شدن در برابر نور آفتاب بر لبة بامها پهن ميكردند و منظرة زيبايي ايجاد مي كرد .

 

 

 

جا دارد از شركت فرش ايران تقاضا كنيم تا با حضور در كميجان و حمايت از اين هنر مردمي و پر درآمد از فراموش شدن آن جلوگيري نموده و به اقتصاد خانواده ها نيز ياري نمايد . باور نميكنم رواج فرش ماشيني به تنهايي قادر به تعطيل كردن كارگاههاي خانگي قاليبافي منطقة كميجان شده باشد و مطمئناً بيش از مسايل مادي ، مسايل ذهني است كه باعث برچيده شدن كارگاهها و سوزاندن داربارها و زيردارها گرديد .

/ 0 نظر / 36 بازدید